dinsdag, 28 mei 2019 12:56

Alles over Zen bij Lets

Geschreven door

Dankzij een tip van Hanneke Veenstra kwam ik te weten dat Eef Heinhuis uit Mantgum bereid was haar werk als ZEN-boedhist toe te lichten. Op de derde zondag van maart waren 14 geïnteresseerde leden van Lets aanwezig om een en ander mee te maken. Eef vertelde eerst wat over de rijke historie van deze Oosterse variant van het Boeddhisme. ZEN is een soort meditatie. Het bleek niet makkelijk om haar altijd te volgen, maar sommige aanwezigen bleken al eerder met deze stroming in aanraking te zijn gekomen en waren in staat-zo bleek- om kritische vragen te stellen. Eef kwam steeds meer los en bleek er veel vanaf te weten. Op een gegeven moment vroeg iemand om te doen en al snel 

zaten we te allen in rust en met de ogen dicht in onze individuele binnenwereld te schouwen. Dat leverde ruime gesprekstof op en daarom gingen we hiermee door. Eef had ook allerlei boeken en brochures mee genomen en bood natuurlijk aan dat geïnteresseerden bij haar een avond konden meedraaien in de werkruimte van haar praktijk in Mantgum. Zij wijdde ook nog enige opmerkingen aan “mindfullness”, een hedendaagse variant van trainen in zelfkennis en verdieping van inzichten. Ook daarin kun je bij haar trainingen volgen. Het was een geslaagde middag vonden de meesten die ik sprak en om het allemaal nog eens te herkauwen, besloot ik Eef digitaal te interviewen en haar respons is een lang maar interessant verhaal geworden, wat ik hier integraal laat afdrukken.

Frank Roffel


De bijdrage van Eef Heinhuis:
1) Wat is Zen-meditatie, wat is haar relatie tot het Boedhisme en hoe zit dat met de twee stromingen in China en Japan?
ZEN

• Zen is een vorm van boeddhisme. Het woord Zen betekent meditatie. Het oorspronkelijke woord in het Sanskriet voor meditatie is Dhyana. In het Chinees is dat Chan geworden en de Japanners konden dat moeilijk uitspreken en noemden het Zen.
• De kern van zen is meditatie-een bepaalde vorm van meditatie: zazen. Je traint je aandacht en concentratie.
• Zen is een praktische methode om tot rust en inzicht te komen/in balans te komen/wakker te worden inzicht te krijgen in waar het ten diepste om gaat/wie je in essentie bent.
• Het effect van regelmatig zazen is te zien op hersenscans m.n. in het gebied van de prefrontale cortex
• Regelmatige mediteerders zeggen meer energie en innerlijke rust te hebben, kunnen zich beter concentreren, zeggen meer in hier en nu te leven en waarderen hun leven meer.
• Zen beoefening is een kwestie van lange adem en vraagt discipline en doorzettingsvermogen.

• Zen komt voort uit het boeddhisme – dat zon 2500 jaar geleden in India ontstond.
• In de eerste eeuw werd het boeddhisme door een Indiase monnik geïntroduceerd in China. In China vermengde het boeddhisme (Chan) zich met het Chinese Taoïsme.
• In de zesde eeuw ging het boeddhisme – Chan - van China verder naar Japan en werd Zen.
• Binnen Zen bestaan 2 hoofdstromingen Rinzai en Soto. Rinzai -zen legt de nadruk op koan-studie (koan=korte anekdote die in eerste instantie raadselachtig lijkt) en plotselinge verlichting. Soto-zen legt de nadruk op meditatie en geleidelijk inzicht
• Na de tweede wereldoorlog groeide de belangstelling voor Zen in het westen. In de jaren 60/70 vestigden een aantal Japanse zenmeesters zich in de VS en leiden leerlingen op tot zenmeesters die op hun beurt leerlingen in Europa opleidden. Bekende internationale zenmeesters zijn o.a. Bernie Glasmann en Joan Halifax. Bekende Nederlandse zenmeesters zijn o.a. Nico Tydeman en Ton Lathouwers.
BOEDDHISME EN ZEN IN NEDERLAND

• De aandacht voor Zen in Nederland groeit sinds de jaren 80/90. Op dit moment zijn er naar schatting zo’n 50.000 Nederlanders die het boeddhisme praktiseren – in de vorm van Zen- boeddhisme, Theravada-boeddhisme, Tibetaanse boeddhisme of anderszins (aandeel zenboeddhisten is moeilijk aan te geven).

• Volgens de traditie wordt de Zen-leer overgedragen van leraar op leerling. Zenboeddhisten kiezen dan ook een zenleraar of een zenmeester in een bepaalde eeuwenoude overdrachtslijn.
• Mijn zenleraar is Irène Kaigetsu Kyojo Bakker in de overdrachtslijn (lineage) die via Joan Halifax Roshi, Bernie Glassman Roshi en Maezumi Roshi teruggaat naar de historische Boeddha.
• De Japanse zenmeester Taizan Maezumi Roshi (1931-1995) is een van de pioniers die in de zestiger jaren van de vorige eeuw Zen in de Verenigde Staten introduceerde en de stichter was van de internationale White Plum Asangha, onderdeel van de Soto school.
• Ik ontmoette mijn zenleraar Irène Kaigetsu Kyojo Bakker in 2007 en leerde het Zen Boeddhisme kennen en de Zen Spirit Sangha die zij in 2004 heeft opgericht. Het voelde als thuiskomen en in 2010 ontving ik van Genpo Merzel Roshi mijn boeddhistische naam Yuman ('relaxed completely').

2) Leegte is een kernbegriop in het Boedhisme en dus ook bij ZEN-meditatie. Hoe zit dat precies?
HET BEGRIP LEEGTE

• Het begrip leegte is een belangrijk begrip in het boeddhisme.
• In het Prajna–aparamita hartsutra komt dit begrip uitgebreid aan de orde. Deze sutra wordt beschouwd als de kern van de boeddhistische leer
• Echter zonder kennis van de context is dit begrip ook via deze sutra niet te bevatten.
• In het boekje ‘leegte is vorm en vorm is leegte’ legt Thich Nhat Hanh uit hoe ‘leegte’ en de essentie van de boeddhistische leer begrepen kunnen worden – Het boekje is in begrijpelijke taal geschreven en kost 11.50 euro in totaal.

Wie zenmeditatie eens wil uitproberen is van harte welkom in Mantgum. De wekelijkse sessies zijn op maandagavond van 19.45 tot 21.30 uur.
Voor meer informatie hierover en over zen in woord en beeld zie o.a. https://www.mbsrtraining.info/zenmeditatie

FORMULE

• Vaak lijden we enorm aan pijn. Maar pijn en lijden hoeven niet automatisch samen te vallen. Lijden ontstaan door onze houding t.a.v. alles wat onaangenaam is, alles waar we niet ‘aan’ willen, wat we niet kunnen accepteren. Hoe groter je weerstand en verzet hoe intenser het ongemak: lijden = pijn x weerstand. (MBSR Jon Kabat-Zinn)
• Bij verlangen/begeerte is iets vergelijkbaars aan de orde. Des te meer je iets heel graag wilt (maar niet krijgt), des te meer lijden het oproept: lijden = begeerte x streven (MBCLtraining)
3) Wat is jouw achtergrond Eef in deze wereld? En hoe ga je te werk in je therapiecentrum?

ACHTERGROND/OPLEIDING Eef

• Opleiding tot gedragswetenschapper aan de Rijks Universiteit Groningen (tweede helft 70er jaren).
• Gewerkt in de gezondheidszorg (10 jaar in 80er jaren) Training en begeleiding van artsen en verpleegkundigen
• Gewerkt in Hoger Beroeps Onderwijs als docent, onderzoeker, coach en trainer (25 jaar- in jaren 90 tot medio 2015)
• Opleiding mindfulnesstrainer categorie een – 2-jarige opleiding Hogeschool Utrecht gestart in 2010 – afgerond in 2012
• Gestart met praktijk 8je praktijk voor mindfulnesstraining in 2012 – tot heden.
• Opleiding MBCLtrainer register A– bij het Centrum voor Integrale Psychiatrie Lentis. Gestart 2013 – afgerond in 2014
• Opleiding IMP-trainer gestart bij Metta Programs in 2015 – afgerond in 2017
Vanzelfsprekend aangesloten bij de VMBN - de beroepsvereniging voor mindfulness MBSR/MBCT trainers.
TRAININGEN – 8JE PRAKTIJK VOOR MINDFULNESSTRAINING

8je praktijk voor mindfulnesstraining verzorgt in totaal drie soorten groepstrainingen:
o Basis mindfulness training (MBSR). Deze training leert je bewuster om te gaan met stress en spanning. Je komt meer zelf aan het stuur te zitten van je denken en je emoties. Onderzoek laat zien dat de training effectief is in veel situaties. De training verandert de werking van de hersenen en zorgt voor meer kwaliteit van leven.
o Zelfcompassie training (MBCL). Met de zelfcompassietraining versterk je je veerkracht en je vermogen om jezelf te geven wat je nodig hebt. Compassie hebben met anderen lukt meestal wel. Compassie hebben met jezelf is vaak een stuk moeilijker
o Interpersoonlijke mindfulness-training (IMP). Met deze training versterk je je vermogen om mindful te blijven in relaties. Je ontwikkelt meer rust en aandacht in de omgang met anderen.
Gewoonlijk is de mindfulness training een groepstraining. Er kunnen redenen zijn waardoor iemand liever deelneemt aan een individuele training. Bij de 1 op 1 training doorloop wordt het basis-programma mindfulness/MBSR doorlopen met daarbij de mogelijkheid om dieper op persoonlijke situatie en/of vragen in te gaan.
Daarnaast biedt 8je sinds kort mindfulnesstrainingen speciaal voor mantelzorgers aan in de gemeentes Harlingen, Waadhoeke en Leeuwarden. Door de bijdrage van de Provincie Fryslân kan de eigen bijdrage van deelnemers beperkt blijven tot (max.) 50 euro in totaal.

Voor meer informatie over de mindfulnesstrainingen en aanverwante trainingen zie s.v.p. https://www.mbsrtraining.info/

 

Meer in deze categorie: « Lucy Schaaphok: behangplakken