zondag, 21 februari 2021 10:08

George van der Meulen op de barricade

Geschreven door
George van der Meulen George van der Meulen

Frank houdt een interview met George en we gaan gelijk van start:

Vraag 1: stel je voor aan je lezerspubliek. Hoe oud ben je waar kom je vandaan, wat zijn hobbies en wat heb je zoal gedaan?
Ik ben nu 61 en kom uit Leeuwarden. Ik mag graag muziek maken, lezen, tennissen, schrijven en wandelen. Ik heb in

het onderwijs gewerkt als docent economie. Tegenwoordig leg ik mij toe op het schrijven van artikelen vanuit een ecologisch-economisch perspectief.
 
Vraag 2: Je hebt verschillende dingen gedaan. Muziek maken, pianolesgeven, je verdiept in het gedachtengoed van de Rozenkruisers en je bent lang docent economie geweest? Wat lag je het meest na aan je hart en doe je dat nog steeds? .
Dat zijn toch de Rozenkruisers. Dat was destijds niet zomaar een liefhebberij, maar ging veel verder. Het was een geloof, een leer, een gemeenschap, een levenshouding, een samenvallen van hart, hoofd en handen. Hoewel ik er in 2006 bij ben weggegaan denk ik er nog vaak aan terug. Het heeft me voor een deel gevormd en de goede zaken heb ik a.h.w. ‘meegenomen’ en werken nog door, tot op de dag van vandaag.
 
Vraag 3: Je kreeg steeds meer moeite in het onderwijzen van een theorie die je schadelijk voor de maatschappij vond. Kun je daar eens wat nader op ingaan? Heb je de second thoughts al lang t.a.v. het dictaat van de economische groei?
Het komt er op neer dat de economie zoals deze wordt gedoceerd op scholen in de kern niet deugt omdat zij uitgaat van verkeerde veronderstellingen. De basisfout is dat er wordt aangenomen dat de ecologie een onderdeel is van de economie terwijl het precies andersom is: het is de economie zelf die een subsysteem is van de ecologie. In het ecologisch denken is de eindigheid van de planetaire grondstoffen een gegeven. Vanuit dit gegeven is (eindeloze) economische groei ondenkbaar omdat deze groei navenant gepaard gaat met de uitputting van deze schaarse middelen. Dat deze groei niet eindeloos kan doorgaan zal iedereen kunnen snappen. Bovendien is de mondiale consumptie- en productiewijze zodanig dat deze zichtbaar en merkbaar ten koste gaat van het klimaat. De grenzen zijn al lang in zicht.
 
Vraag 4: Je richt je nu op het schrijven van kritische stukken t.a.v. het maatschappelijk gebeuren. Zie je voor jezelf daarvoor een missie? Hoe wil je dat vorm gaan geven?
Zeker zie ik daarin een missie. Ik beschouw mijzelf als iemand met een boodschap. Kijk, de planeet wordt voornamelijk bedreigd door twee ontwikkelingen. Ten eerste is dat de groei van de wereldbevolking. Ten tweede is dat het niveau en de aard van ons consumptiepatroon. Aan het eerste is niet zoveel te doen, al helpt de natuur ook een handje omdat de bevolkingsaanwas in de toekomst een afvlakking laat zien. Aan het tweede is wel wat te doen, al is dit extreem moeilijk en moet daarvoor heel veel gebeuren omdat dat samenhangt met de dominantie van het consumptiekapitalisme dat de wereld in zijn greep houdt. Een toenemend aantal mensen beseft dat het heel anders moet. En ook zijn er al heel veel positieve ‘groene’ ontwikkelingen (LETS past – zij het zeer bescheiden - ook in dit plaatje!) maar het is werkelijk de vraag of het nog allemaal op tijd is. Wat ons namelijk als een zwaard van Damocles boven het hoofd hangt is de vernietiging van de biosfeer. Als er geen biosfeer meer is, is leven op onze planeet niet meer mogelijk. Ik geloof in reincarnatie, in een voortbestaan van de ziel, in een aarde als leerschool om verder te komen. Maar als je als fysiek mens niet meer op aarde kunt leven, zou de aarde als leerschool ophouden te bestaan. Dat zou een ramp zijn. Alhoewel, het is niet uigesloten is dat er, in de eindeloosheid van het universum, ook andere plaatsen om de leer- een bewustwordingsprocessen voort te zetten. Wat ik zelf nu kan doen is de mensen te attenderen op de ecologie en de noodzaak het roer om te gooien. Het schrijven van artikelen is een middel hiertoe.
 
Vraag 5: Wat heeft het gedachtengoed van de esoterische stroming de Rozenkruisers je gebracht als het het gaat om het (mede)vormen van een maatschappijkritische houding. In je artikelen laat je regelmatig merken dat je je ergert aan het tempo waarin mensen een switch maken ten faveure van minder vlees eten, circulaire economie bedrijven etc.
Die maatschappijkritische houding is pas echt vorig jaar, april 2020, ontstaan na het lezen van het kritische ecologisch-economische boek Doughnut Economics van Kate Raworth. Die kritiek is vooral systeemkritiek met betrekking tot het gehele systeem van consumptiekapitalisme dat de planeet bedreigt. Dit staat los van de intentie van het Rozenkruis. Die intentie is niet het leefbaarder maken van de aarde maar om het gehele aardse niveau te ontstijgen en definitief afscheid te nemen van de reincarnatiecyclus van geboorte en dood. Het ecologisch verbeteren van de aarde en het onstijgen ervan zijn twee heel verschillende doelstellingen. Het is trouwens niet zozeer dat ik mij erger. Gedragsverandering van de grote massa is bijzonder moeilijk en een kwestie van lange adem. Het is ook en vooral een kwestie van opvoeding en onderwijs. Daarom zit ik ook o.a. bij de groep ‘Teachers for Climate’.
 
Vraag 6: Heb jij een positief mensbeeld?
Mijn mensbeeld is positief noch negatief. Ik probeer het verschijnsel mens te zien vanuit een groter plaatje, meer neutraal. Een van de sterkste metaforen in de bijbel is die van de verloren zoon. Mijn interpretatie: de mens komt vanuit het goddelijke. Vervolgens daalt hij in, in de oorden van tijd, ruimte en materie om daar ervaringen op te doen. Hij ‘verliest’ zich a.h.w. volledig hierin en is in zoverre ‘de verloren zoon’. ‘Positief’, ‘negatief’, ‘goed’, ‘kwaad’, het zijn allemaal tegenstellingen die onwerkelijk zijn, twee kanten van eenzelfde medaille. Sjiek gezegd: de mens raakt verstrikt in de ‘dualiteit’ de twee-heid der dingen. Maar al die tegenstellingen zijn illusies. Op een zeker moment, na talloze cycli van geboorte en dood, wordt hij geestelijk wakker en gaat dan weer terug naar ‘huis’, terug naar de bron van waar hij ooit vandaan kwam. Dan is de zoon weer thuis (en kan er feest worden gevierd). De tegenstellingen zijn opgelost. Om op je vraag terug te komen: ik geloof dat alles uiteindelijk in goede banen wordt geleid en dat er zoiets als een geestelijke realiteit bestaat waarin het bewustzijn, het spirituele en het goede expandeert. In zoverre heb ik een zeer positief mensbeeld.
 
Vraag 7: Hierbij aansluitend: In je stuk ‘Sommige zaken zijn niet onderhandelbaar’ schrijf je dat de Nederlandse overheid het haalbaar acht om in 2050 de economie volledig circulair te laten zijn. Acht jij dat haalbaar?
Nee, volledige circulariteit is een ideaal maar nog lang geen realiteit. Daarvoor moet er nog heel wat gebeuren. Er wordt aan gewerkt. Zo wil Friesland in 2030 honderd procent circulair zijn. Een mooi streven.
 
Vraag 8: In het zelfde stuk schrijf je dat ruilhandel een duurzame activiteiteit is en past binnen de circulaire economie. Kun je eens je gedachten laten gaan over hoe je wat de activiteiten van LETS-Leeuwarden betreft, hieraan een draai van onze vereniging kunt maken.
Een prijsvraag uitschrijven met 50 tuinen voor het beste idee. Elkaar beter leren kennen door elkaar te interviewen. Een luister-avond organiseren waarbij iemand kan zeggen wat hij wil zonder dat daar op gereageerd wordt, d.w.z. dat de rest alleen maar luistert.


Op George's verzamelpagina vind je een aantal artikelen van zijn hand.
Nieuwe lesprogramma's voor scholen worden gemaakt door Teachers for Climate
Ook interessant: Doughnut Economics van Kate Raworth