maandag, 29 juni 2020 12:30

Gelijkheid in de literatuur?

Geschreven door

Momenteel is er een belangrijk debat gaande. Er wordt veel aandacht besteed aan discriminatie. Uit de geluiden die vanuit de samenleving naar voren komen, moet ik concluderen dat deze aandacht ook hard nodig is. Ik zelf ben een blanke hoogopleide vrouw maar ook ik ervaar drempels op dit gebied. 

Als ik mensen vertel dat ik aan een boek werk, krijg ik niet altijd ondersteunende reacties. Een tijd geleden rolde een vrouw nog met haar ogen toen ik vertelde ik dat ik aan een manuscript werkte. Het irriteerde haar, die ambitie van mij. Zou het haar ook geïrriteerd hebben als ik een man was? Dat is natuurlijk juist de vraag. Aanvankelijk dacht ik dat ik gevoelig reageerde, zoals ik wel vaker denk dat ik doe maar er is echt meer aan de hand. Uit cijfers blijkt dat 'de witte man' domineert in de literatuur. Als schrijver maar ook als personage. De meeste prijzen gaan naar blanke mannen en ook gaan de meeste boeken over een witte man die een beroep uitoefent dat hoog in aanzien staat: arts, advocaat of schrijver. Dat betekent dat de vrouwelijke lezer ook vaak moet lezen over een witte man. Wordt dit niet een beetje saai? En hoe is dit als je bijvoorbeeld van Marrokaanse afkomst bent? Is lezen dan wel interessant? Identificatie met de hoofdpersoon is een stuk lastiger als deze niet met jouw eigenschappen overeenkomt. Daarnaast blijkt uit diverse literatuurstudies dat kleurlingen vaker de rol van crimineel krijgen toebedeeld door schrijvers. Onbewuste discriminatie? J.K. Rowling mocht haar voornaam niet op haar boeken zetten van de uitgeverij (toen ze na 13 pogingen eindelijk een uitgeverij had gevonden) omdat de er gedacht werd dat jongens geen boeken wilden lezen van een vrouw. Het bleek niet waar: jongens lazen graag een boek van een vrouw al wisten ze aanvankelijk niet dat de schrijver een vrouw was. Rowling is nu een van de rijkste vrouwen van Engeland. Ze is het bewijs dat de boekenwereld wel degelijk behoefte heeft aan vrouwen. Voor mij iets om aan vast te houden. Om in kaart te brengen of het boekenlandschap al aan het veranderen is, is er de personagebank opgesteld. Als lezer kun je gemakkelijk meehelpen om het leeslandschap in kaart te brengen. In een paar minuten heb je een bijdrage geleverd. Op deze website vind je meer informatie: personagebank.nl Op deze manier werk je mee aan het zichtbaar maken van de stereotypen die de literatuur ons voorschotelt of is het tij al gekeerd?

Jongens seringen soft light